Chuyên Mục Bệnh

Viêm túi mật mãn tính là gì? nguyên nhân, triệu chứng, điều trị

Ngày 16 Tháng Tám, 2020

Viêm túi mật mãn tính là gì

Viêm túi mật mãn tính là một loại biến chứng viêm mãn tính của túi mật, trong đó 85-95% là viêm sỏi túi mật mãn tính, một số ít là viêm túi mật mãn tính không kết sỏi, ví dụ như nhiễm khuẩn. Viêm túi mật mãn tính cũng có thể từ viêm túi mật mãn tính cấp tính phát tác nhiều lần mà thành mãn tính. Biểu hiện thường thấy là đau bụng.

Y học hiện đại cho rằng viêm túi mật mãn tính phần lớn xảy ra từ chứng sỏi mật, hơn nữa thường là hậu di chứng của viêm túi mật cấp tính. Nguyên nhân gây bệnh chủ yếu do nhiễm khuẩn và rối loạn chuyển hoá cholesterol. Về lâm sàng không có biểu hiện đặc biệt, thường gặp là đau vùng bụng trên bên phải hoặc vùng tim, sau khi ăn bụng căng đầy khó chịu, ợ hơi, ăn đồ nhiều dầu mỡ có thể buồn nôn, thỉnh thoảng nôn. Ở người cao tuổi, có thể không có triệu chứng lâm sàng, gọi là viêm túi mật không triệu chứng.

Ở các bệnh nhân viêm túi mật mãn tính, triệu chứng có thể xuất hiện liên tục và rõ ràng sau lần phát tác viêm túi mật cấp tính đầu tiên, cũng có thể phát tác với triệu chứng nhẹ, khó phát hiện, thậm chí sau khi chẩn đoán chắc chắn rồi mới chú ý có triệu chứng. Viêm túi mật mãn tính cũng có thể phát tác nhiều lần không định kỳ, khi phát tác cấp tính triệu chứng lâm sàng cơ bản là giống với viêm túi mật cấp tính. Khi không phát tác dấu hiệu lâm sàng mơ hồ, gần giống đau dạ dày mãn tính. Ngoài ra, còn có thể không phát tác cấp tính mà chỉ có biểu hiện thường xuyên đau ở vùng bụng trên bên phải và khó tiêu, có khi hoàn toàn không có triệu chứng.

Triệu chứng của viêm túi mật mãn tính và cấp tính có khác biệt chủ yếu là vì mức độ viêm khác nhau, có hoặc không có sỏi túi mật, mức độ co thắt cơ thắt phản xạ cũng khác nhau, do đó trạng thái chức năng túi mật cũng sẽ khác nhau.

Nguyên nhân gây viêm túi mật mãn tính

Có lẽ rất nhiều người, đặc biệt là các bà mẹ tương lai muốn biết nguyên nhân gì gây ra viêm túi mật mãn tính. Vì với bà bầu, viêm túi mật không chỉ nguy hiểm với bản thân họ mà còn rất nguy hiểm với thai nhi. Thông thường, viêm túi mật mãn tính là do viêm túi mật cấp tính tái phát nhiều lần và sỏi mật trong thời gian dài.

  1. Nhiễm trùng: Vi khuẩn có thể từ đường ruột, ống mật đi lên tới túi mật. Trong chứng nhiễm trùng máu, vi khuẩn có thể đi qua máu hoặc hạch bạch huyết để tới túi mật. Khoảng ⅓ bệnh nhân viêm túi mật có vi khuẩn trong dịch mật. Viêm túi mật mãn tính cũng có thể do nhiễm virus mà thành, khoảng 15% bệnh nhân có tiền sự viêm gan. Nhiễm trùng trực khuẩn, ký sinh trùng cũng có thể gây viêm túi mật mãn tính.
  2. Rối loạn chuyển hoá: Do rối loạn chuyển hoá khiến cholesterol đọng lại ở niêm mạc túi mật gây viêm nhẹ, trong đó khoảng một nửa sẽ hình thành sỏi cholesterol. Bên ngoài túi mật không có bất thường, thành nang có thể dày hơn, về màu sắc có phần tái nhợt, niêm mạc túi mật bị sung huyết (ứ máu) rõ rệt. Trên niêm mạc đọng nhiều cholesterol màu vàng trắng, hình giống quả dâu.
  3. Nguyên nhân từ mạch máu: Do biến chứng mạch máu thành túi mật dẫn đến tổn hại niêm mạc túi mật, làm giảm hoặc mất chức năng co nhỏ của túi mật, cuối cùng dẫn đến xơ hoá thành túi mật.

Triệu chứng viêm túi mật mãn tính

Viêm túi mật mãn tính là một loại bệnh hình thành từ thời gian dài, triệu chứng tương tự viêm túi mật cấp tính nhưng cũng có khác biệt. Chỉ khi nắm rõ triệu chứng mới có thể chữa trị tốt được. Đặc biệt với những bà bầu, chỉ có điều trị kịp thời mới tránh được phẫu thuật.

Bệnh nhân viêm túi mật mãn tính thường có các hiện tượng như đầy trướng bụng, ợ hơi, không thích ăn đồ dầu mỡ, sau khi ăn no phần bụng trên thường khó chịu, và không bớt đau sau khi ăn như bệnh loét tá tràng. Ngoài ra, bệnh nhân thường thấy đau dưới xương bả vai, hạ sườn phải hoặc bên phải eo, rõ rệt hơn khi đứng, vận động hoặc tắm nước lạnh. Do thường xuyên bị đau nên bệnh nhân ít khi vận động, cân nặng có thể bị giảm. Khi phát tác cấp tính do tắc nghẽn sỏi mật, bụng trên bên phải sẽ thường xuyên bị quặn đau, tăng mạnh theo từng đợt. Có tới 80% bệnh nhân có thể buồn nôn và nôn (nhưng bình thường ít khi buồn nôn và nôn). 25% bệnh nhân có sỏi túi mật khi phát tác còn bị vàng da độ nhẹ. Nếu sỏi mật đi vào ống dẫn mật chính, tỉ lệ vàng da lên tới 60%. Do đó những người bệnh bị vàng da rõ sau khi mật đau quặn kịch liệt, đa phần cho thấy ống mật bị tắc sỏi. Nhưng đôi khi cũng có thể tuy có sỏi nhưng không đau cũng như không bị vàng da. Ngoài ra, người bị viêm túi mật mãn tính có thể có hai loại biểu hiện: 

  1. Đau khớp dạng phong thấp, đặc biệt ở cổ, lưng, là một hiện tượng trúng độc mãn tính đặc biệt.
  2. Triệu chứng bệnh tim, như đau vùng trước tim, đánh trống ngực, thở dốc, đôi khi rất giống đau thắt tim.

Hai loại biểu hiện này có thể được cải thiện hoặc chữa khỏi sau khi cắt bỏ túi mật.

Điều trị viêm túi mật mãn tính

Nếu bị viêm túi mật mãn tính nhất định phải tới bệnh viện điều trị kịp thời, tránh gây ra hậu quả nghiêm trọng hơn. Thông thường bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị bảo tồn (điều trị bảo tồn là phương pháp hỗ trợ điều trị nhằm làm chậm tiến trình phát triển của mầm bệnh, không cần phải phẫu thuật, không mổ xẻ, cắt bỏ), uống thuốc giảm đau và lợi mật trong thời gian dài. Ngoài ra, nên ăn thực phẩm dễ tiêu hoá. Nếu điều trị theo phương pháp này bệnh tình không thuyên giảm mới dùng tới phẫu thuật. Đối với bà bầu đương nhiên sử dụng phương pháp bảo tồn là chính.

Về lâm sàng, chủ yếu là điều trị bảo tồn. Với những bệnh nhân triệu chứng nhẹ không ảnh hưởng tới cuộc sống hàng ngày, có thể điều trị không phẫu thuật, ăn ít đồ chất béo, uống thuốc lâu dài. Uống các loại thuốc hỗ trợ tiêu hoá như viên men tuỵ, vitamin B tổng hợp. Những người đau bụng dữ dội cũng có thể dùng thuốc chống cô thắt, thuốc giảm đau như paridine, afarodine và methadone.

Bệnh nhân có triệu chứng nghiêm trọng hoặc tái phát nhiều lần, có sỏi mật, có thể lựa chọn điều trị phẫu thuật. Với bệnh nhân sỏi mật mãn tính không có sỏi, nên thận trọng với điều trị phẫu thuật. Những người có thay đổi bệnh lý rõ ràng như tắc nghẽn ống nang túi mật, rối loạn đào thải túi mật, hiệu quả của phẫu thuật cắt bỏ túi mật khá tốt. Nhưng một số bệnh nhân sau khi cắt túi mật vẫn còn triệu chứng về đường tiêu hoá, hiệu quả điều trị không tốt, hơn nữa khiến chẩn đoán khó hơn. Nếu bệnh nhân đau dữ dội khi phát bệnh, kèm theo vàng da, hoặc bệnh nhân viêm túi mật mãn tính có sỏi, và bệnh nhân đã điều trị nội khoa nhưng không hiệu quả, phát tác nhiều lần, thì khuyến nghị nên điều trị phẫu thuật.

Đọc toàn bộ bài viết
Tải Ứng Dụng MammyKids Miễn Phí