Trẻ suy dinh dưỡng: nguyên nhân – chăm sóc và phòng tránh

Ngày 20 Tháng Tám, 2020

Nguyên nhân trẻ suy dinh dưỡng

Cho ăn không đúng cách

Khi sữa mẹ không đủ thì không kịp thời tăng thêm sữa thay thế, sữa thay thế quá loãng hoặc không đủ, sẽ gây ra thiếu protein, thiếu calo ở trẻ mà dẫn đến suy dinh dưỡng mãn tính. Suy dinh dưỡng mãn tính cũng có thể xảy ra nếu em bé của bạn không có thực phẩm bổ sung kịp thời hoặc cai sữa đột ngột sau 4 tháng. Suy dinh dưỡng ở trẻ nhỏ hoặc trẻ em ở độ tuổi đi học chủ yếu là do lười ăn, kén ăn, ăn quá nhiều đồ ăn vặt.

Yếu tố bệnh tật

Sinh nhiều lần, sinh đôi, sinh non, do bẩm sinh cơ thể trẻ suy yếu, thì các khả năng mút, nuốt, tiêu hóa và hấp thu của trẻ đều, dễ xuất hiện tình trạng suy dinh dưỡng. Nhiễm trùng hô hấp lặp đi lặp lại, tiêu chảy mãn tính, bệnh ký sinh trùng, bệnh lỵ mãn tính, cũng có thể gây ra suy dinh dưỡng.

Nhẹ cân, dáng người thấp có phải suy dinh dưỡng không

Trên thực tế, sự sinh trưởng và phát triển của mỗi đứa trẻ là khác nhau. Chỉ số cơ thể bình thường của trẻ sơ sinh có một phạm vi nhất định, hiện nay trẻ dưới 6 tháng tuổi nên được kiểm tra mỗi tháng một lần để theo dõi cân nặng, chiều cao, chu vi đầu, sau đó dựa trên các chỉ số đó để đánh giá “suy dinh dưỡng hay phát triển bình thường”.

Triệu chứng trẻ bị suy dinh dưỡng

Nền tảng của sức khỏe đến từ dinh dưỡng, và đối với trẻ em, chúng ta phải cảnh giác với cả dinh dưỡng dư thừa và suy dinh dưỡng. Các biểu hiện thường gặp của suy dinh dưỡng là:

Thiếu protein

Trên lâm sàng dễ gặp hiện tượng mệt mỏi, thường đi kèm với thiếu máu, giảm cân, chậm phát triển và tăng trưởng, giảm sức đề kháng với các bệnh truyền nhiễm.

Thiếu chất béo

Trẻ em dễ bị thiếu vitamin tan trong chất béo bao gồm vitamin A, thiếu vitamin D..

Thiếu carbohydrate

Trẻ dễ bị hạ đường huyết, các biểu hiện lâm sàng thường là mệt mỏi, chậm sinh trưởng và phát triển.

Thiếu canxi

Trẻ em dễ bị loãng xương, phát triển xương và răng bất thường, một số trẻ có thể bị co giật do thiếu hụt canxi.  

Thiếu phốt pho

Trẻ thường chán ăn, lâm sàng dễ mắc bệnh nhuyễn xương, biểu hiện là sự phát triển xương và răng bất thường, nghiêm trọng có thể gãy xương bệnh lý.

Thiếu kali

Trẻ thường bị yếu cơ, nghiêm trọng có thể bị rối loạn nhịp tim.

Chất xơ thực phẩm không đủ

Biểu hiện lâm sàng thường là táo bón.

Điều trị trẻ nhỏ bị suy dinh dưỡng

Điều trị Đông y

  1. Lươn 1 con, màng mề gà 10g. Lươn bỏ nội tạng, chặt miếng, cho vào nồi, thêm màng mề gà, nước vào nấu chín.
  2. Khoai lang 30g, màng mề gà 10g, nấu thành canh.
  3. Sữa mẹ trộn với mạch nha, nấu thành canh cho uống.
  4. Sơn tra vài quả, nấu với đường đỏ thành canh.
  5. Cỏ cóc mẵn 3g, hầm với thịt lợn.
  6. Húng quế 60g, hầm cùng đậu phụ.

Điều trị Tây Y

  1. Trong thời gian điều trị nên được cung cấp thực phẩm giàu vitamin hoặc thuốc vitamin B. Các liệu pháp bổ trợ khác như nandrolone phenylpropionate 25mg, tiêm bắp, hai lần một tuần, đồng thời cung cấp chế độ ăn đủ protein.
  2. Thức ăn cơ bản tốt nhất cho trẻ là sữa thêm đường mía và dầu thực vật. Nếu trẻ lớn, có thể dựa vào lượng thực phẩm thường dùng ở địa phương rồi thêm thực phẩm rắn để tăng cung cấp calo. Nếu không bị tiêu chảy và nôn mửa, thời gian đầu mỗi ngày cung cấp 190 calo cho mỗi kilogram cân nặng, sau đó tăng dần lên 200 calo. Những trẻ không thể dung nạp đường sữa không nên sử dụng sữa.
  3. Truyền máu, truyền huyết tương, tiêm tĩnh mạch hoặc tiêm bắp lượng ít nhưng nhiều lần, cũng có thể sử dụng máu nhau thai lượng nhiều và nhiều lần để rửa ruột.
  4. Hormone vỏ thượng thận, cortisol và các hormone khác có thể được sử dụng trong các trường hợp bệnh mãi không khỏi.
  5. Châm cứu các huyệt can du, vị du, thân trụ, sử dụng kích thích ngắn mà mạnh, không lưu kim.

Suy dinh dưỡng có ảnh hưởng đến trí tuệ trẻ không

Một số cha mẹ chú ý quá nhiều đến biểu hiện bên ngoài về cân nặng và chiều cao của trẻ, bỏ qua việc cho trẻ ăn nhiều chất dinh dưỡng khác nhau, dẫn đến suy dinh dưỡng ở trẻ. Suy dinh dưỡng ở trẻ em không phải tất cả đều biểu hiện là thể trạng gầy yếu. Béo phì, chậm phát triển, khả năng nhận thức và khả năng trao đổi chất thấp,đều được coi là triệu chứng của suy dinh dưỡng.

Nhưng một số trẻ bị suy dinh dưỡng không có triệu chứng chính xác ở giai đoạn đầu, cũng không dễ phát hiện. Các nghiên cứu cho thấy suy dinh dưỡng ở trẻ nhỏ ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và trí tuệ, phát triển chức năng nhận thức và khả năng học tập.

Con béo, tại sao lại bị suy dinh dưỡng

Với trẻ dưới 1 tuổi, thứ tự tăng trưởng của mỡ dưới da trong 6 tháng đầu là: đầu tiên là mặt, sau đó là chân, sau đó là ngực và cuối cùng là bụng. Khi bị suy dinh dưỡng, thứ tự giảm mỡ dưới da hoàn toàn ngược lại. Bụng là đầu tiên, sau đó là ngực, lưng, eo, sau đó là chân tay, mông, và cuối cùng là khuôn mặt.

Do đó, khi đánh giá liệu có suy dinh dưỡng ở trẻ hay không, đặc biệt là suy dinh dưỡng nhẹ, không thể đánh giá chính xác tình trạng bằng cách xem xét khuôn mặt có gầy không.

Trẻ bị suy dinh dưỡng nên ăn gì

Cháo nấm hương

Nguyên liệu: kê 50g, nấm hương tươi 50g

Cách làm: nấu kê thành cháo, lấy nước cháo, cho nấm hương vào nước cháo nấu tiếp là được.

Cách dùng: mỗi ngày dùng 3 lần, dùng liên tục sẽ thấy hiệu quả.

Thực phẩm tương khắc: hạt kê không dùng chung với hạnh nhân.

Sườn heo (lợn) hầm củ cải

Nguyên liệu: củ cải trắng 500g, sườn heo (sườn to) 250g, muối 3g, hành 10g.

Cách làm: sườn lợn chặt thành miếng dài 3cm. Củ cải trắng thái lát. Cho sườn vào hầm đến khi mềm, cho củ cải trắng, hành vào hầm chín. Hớt bớt lớp mỡ ở trên mặt canh, cho muối vào là xong.

Thực phẩm tương khắc: củ cải không dùng chung với nhân sâm, sâm Mỹ.

Sữa chuối, nho khô.

Nguyên liệu: sữa 30g, chuối 25g, gạo lứt, nho khô 10g, nước chanh 5g.

Cách làm: chuối cắt miếng dài 5cm, rưới nước chanh lên. Cho gạo lứt nấu chín vào bát, thêm chuối, nho khô, sữa vào trộn đều là có thể dùng.

Phòng chống suy dinh dưỡng ở trẻ nhỏ

Tăng cường hướng dẫn dinh dưỡng, khuyến khích nuôi con bằng sữa mẹ. Sữa mẹ không đủ hoặc không có sữa mẹ nên được bổ sung các chất thay thế sữa giàu protein chất lượng cao (sữa bò, sữa dê, sữa đậu nành, thịt cá), không nuôi con chỉ với tinh bột, sữa đặc hoặc sữa mạch nha. Trẻ tương đối lớn nên chú ý đến việc kết hợp các thành phần thực phẩm, cung cấp đủ thịt, trứng, các sản phẩm từ đậu nành và bổ sung đủ rau quả.

Tích cực phòng ngừa và kiểm soát bệnh tật, ngăn ngừa các bệnh truyền nhiễm, loại bỏ các tổn thương và sửa chữa dị tật bẩm sinh.v.v…

Chú ý tập thể dục, điều chỉnh thói quen vệ sinh và ăn uống không tốt, ăn uống nên có thời gian cố định, đảm bảo ngủ đủ giấc.

Đọc toàn bộ bài viết
Tải Ứng Dụng MammyKids Miễn Phí