Chuyên Mục Trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh bị nôn trớ – cách trị và phòng tránh

Ngày 27 Tháng Tám, 2020

Tại sao trẻ sơ sinh bị nôn trớ

Có rất nhiều nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh bị trớ, do sinh lý hoặc một số ít là do bệnh lý. Thông thường trớ sữa là hiện tượng bình thường ở trẻ sơ sinh. Khi bé đói sẽ quấy khóc, thông thường mẹ sẽ cho bé bú ngay, như vậy bé sẽ hít vào lượng lớn không khí. Khi không khí từ dạ dày thoát ra sẽ đem theo cả sữa, khiến bé bị trớ.

Ngoài ra, khi bé bú quá nhiều sữa, bú quá nhanh cũng có thể hít theo cả không khí, gây trớ. Nếu cho bé bú bình, lỗ trên đầu ti bình sữa quá to cũng sẽ khiến bé bú quá nhanh, không khí lọt vào cũng gây trớ. Trong lúc cho bé bú hoặc sau khi bú xong, vì lý do nào đó di chuyển bé (như thay tã), tư thế bú không đúng, đặt bé nằm ngang cũng khiến bé bị trớ.

Thông thường trẻ sơ sinh trong một ngày trớ 1-2 lần, nhưng cần lưu ý, nếu bé trớ nhiều lần, hoặc kèm theo các triệu chứng như trướng bụng, tiêu chảy, sốt thì cần tính đến trường hợp bị bệnh lý, nên đi khám bác sĩ kịp thời.

Nguyên nhân bệnh lý

Trớ sữa có thể là một triệu chứng của bệnh toàn thân hoặc bệnh đường ruột. Nếu bé trớ sữa mà khiến giảm cân mạnh, hoặc vừa trớ vừa ho, hoặc trớ ra có màu nâu/xanh lá, hoặc phun xa 70-80cm, đó đều có thể là triệu chứng của bệnh nào đó. Phần lớn trẻ sơ sinh đều “vui vẻ” trớ sữa, nếu bé trớ một cách khổ sở, đau đớn rất có thể là do viêm thực quản, ba mẹ cần kịp thời đưa bé đi khám.

Nguyên nhân sinh lý

Đặc điểm sinh học giải phẫu dạ dày của trẻ dễ gây trớ, đó là do tâm vị giữa thực quản và dạ dày chưa phát triển hoàn thiện, cơ thắt phát triển chưa hoàn thiện bằng môn vị, khiến dạ dày đường ra thì chặt nhưng đường vào lại lỏng.

Nếu không chú ý phương pháp cho ăn, sau khi bú sữa lại không vỗ cho bé ợ hơi đã nằm xuống ngay, sữa trong dạ dày có thể chảy ngược ra ngoài. Về vấn đề trớ sữa, ngoài việc chú ý phương pháp cho bú, vỗ ợ hơi, nếu bé ăn sữa công thức thì nên chọn loại có công thức dinh dưỡng phân tử nhỏ, ví dụ như sữa giàu α-whey protein.

Vì phân tử lượng của α-whey protein chỉ bằng khoảng 50% đạm bình thường, sau khi tới dạ dày sẽ tạo thành những hạt đạm nhỏ mềm, dễ tiêu hoá hấp thụ trong đường ruột hơn, rút ngắn thời gian dừng lại ở dạ dày, như vậy giúp giảm nguy cơ trớ sữa.

Nguyên nhân khác

Bé có thể trớ do lượng bú quá nhiều, sau khi bú sữa nằm ngay, cũng dễ gây trớ sữa. Đó đều là trớ sữa sinh lý, ba mẹ không cần quá lo lắng. Đồng thời cũng cần chú ý đừng cho bé bú quá no.

Nhìn chung, nếu bé thỉnh thoảng bị trớ, tinh thần cũng tốt thì không có nghĩa là bé bị bệnh. Nhưng nếu bé trớ liên tục vài lần, mỗi lần bú đều trớ thì mẹ cần chú ý có phải bé bị sốt không, tình trạng phân như thế nào, tinh thần có thay đổi không. Vì có thể bé có vấn đề về đường ruột và dạ dày hoặc các bộ phận khác trong cơ thể, cần đưa bé đi khám kịp thời tìm nguyên nhân.

Nguyên nhân khiến bé trớ nhiều

Nguyên nhân thường thấy nhất gây trớ sữa ở trẻ sơ sinh là do số lần bú, lượng bú quá nhiều, hoặc lỗ núm ti bình sữa quá lớn hoặc bú quá nhanh. Nguyên nhân sinh lý chủ yếu là do dạ dày của bé rất nhỏ, không hạ thấp như của người lớn mà nằm song song với mặt đất, tâm vị nối liền với thực quản khá rộng, tác dụng đóng mở kém hơn của người lớn, môn vị liên kết với ruột non lại khá chặt, khó thông khí.

Trẻ dưới 3 tháng tuổi đều có hiện tượng trớ sữa, điều này là bình thường, nhưng sau mỗi lần bú sữa hãy nhớ vỗ ợ hơi cho bé. Khi bé bú sữa nếu hít cả không khí vào, sau khi ăn xong không khí sẽ dâng lên kéo theo sữa ra ngoài. Trớ sữa do nguyên nhân này là bình thường, khi bé lớn dần sẽ biến mất, ba mẹ không cần quá lo lắng.

Nguyên nhân trẻ 9 tháng tuổi nôn trớ nhiều

Trẻ 9 tháng trớ nhiều chủ yếu là do đặc điểm phát triển sinh lý, nếu bé trớ nghiêm trọng, hoặc sau khi trớ tinh thần không tốt thì có thể do nguyên nhân bệnh lý.

Dạ dày của trẻ nhỏ nằm ngang, thức ăn dễ trào ngược ra ngoài. Sau khi đứng dậy đi lại, cơ hoành hạ thấp và do trọng lực thì dạ dày mới dựng lên. Ngoài ra dung lượng dạ dày khá nhỏ, cơ dạ dày và thần kinh chưa phát triển hoàn thiện, sức căng của cơ yếu, những điều này đều dễ gây trớ sữa.

Dạ dày của trẻ sơ sinh không hạ thấp như người lớn mà nằm ngang, dung lượng nhỏ, chứa được ít, sữa đi vào từ miệng, trước tiên đi qua thực quản rồi vào dạ dày. Dạ dày có hai “cửa” là tâm vị và môn vị. Tâm vị nối liền với thực quản là đường vào, còn môn vị nối liền với ruột non, là đường ra. Trẻ còn nhỏ thì tâm vị chưa phát triển hoàn thiện bằng môn vị khiến đường ra chặt còn đường vào thì lỏng, dễ khiến thức ăn trào ngược lên trên.

Phương pháp cho ăn không đúng, bé bú sữa quá nhiều, mẹ bị thụt đầu ti, hoặc bú bình sữa trống, đầu ti không được lấp đầy sữa, đều khiến bé hít vào nhiều không khí và gây trớ sữa.

Bé bị cảm: Do bị ho, áp lực từ bụng tăng, cũng có thể kèm nôn trớ.

Cảm nhiễm: Tiêu chảy, viêm gan, viêm tai giữa, viêm phổi, chứng tan máu, viêm màng não cũng có thể gây nôn trớ ở trẻ sơ sinh.

trẻ ọc sữa

Cho con bú thế nào khi trẻ hay ọc sữa

Nửa thân trên giữ ở vị trí cao

Khi sữa trớ ra lọt vào khí quản sẽ khiến bé bị ngạt thở, nên khi đặt bé nằm xuống, tốt nhất để khăn kê phía dưới để nửa thân trên của bé được cao hơn. Nếu khi bé nằm bị trớ có thể để bé nghiêng mặt sang một bên.

Sau khi trớ cần chú ý tình trạng của bé

Khi bé nằm, cần kê đầu bé cao lên, hoặc bế dựng bé. Sau khi trớ sắc mặt của bé có thể không tốt lắm, nhưng chỉ cần một lúc sau trở lại bình thường thì không sao. Ngoài ra, căn cứ tình hình có thể bổ sung nước cho bé.

Sau khi trớ 30 phút bổ sung nước cho bé

Bé vừa trớ xong nếu cho bé uống nước ngay có thể sẽ lại gây trớ tiếp. Nên tốt nhất sau 30 phút hãy dùng thìa bón cho bé từng chút nước một.

Sau khi trớ, mỗi lần bú sữa nên giảm một nửa

Khi tinh thần bé trở lại bình thường và muốn bú sữa thì có thể cho bé bú. Mỗi lần bú nên giảm khoảng một nửa so với bình thường, nhưng tăng số lần bú. Trong thời gian bé bị trớ liên tục, chỉ được cho bé bú sữa chứ không được ăn thực phẩm khác, kể cả thức ăn dặm.

Bé ọc sữa nhiều phải làm thế nào

Thay đổi tư thế cho bú

Cố gắng để cơ thể bé nằm nghiêng 45 độ. Khi mẹ bế bé để cho bú, nên để đầu bé cao hơn thân người, như vậy có thể giảm triệu chứng trớ sữa ở bé. Khi cho bé bú sữa cố gắng đừng để bé nằm bú, ngồi hoặc đứng thì tốt hơn. Nếu nằm bú, sau khi bú xong không để bé nằm ngửa ngay lập tức mà nên nằm nghiêng một lúc.

Chọn núm ti bình sữa phù hợp

Với những bé bú bình, cần chú ý sự to nhỏ của lỗ núm ti bình sữa, quá nhỏ thì dễ bị hút cả không khí, quá lớn thì dễ bị sặc gây ho, cả hai trường hợp đều có thể gây nôn trớ.

Thay đổi thời gian cho bú

Khi bé có triệu chứng trớ sữa cần chú ý rút ngắn thời gian mỗi lần bú, đừng để bé bú lâu quá, để bé tiêu hoá từ từ, khi dạ dày bé thích ứng sẽ không trớ nữa.

Thay đổi số lần bú

Nếu bé có hiện tượng trớ sữa, nên giảm số lần bú một cách phù hợp, từ 2 tiếng một lần giảm còn 3 tiếng một lần.

Mẹ tăng cường chăm sóc

Nếu bé trớ sữa có thể là do nuốt cả không khí, thông thường là trớ sữa sinh lý. Mẹ sau khi cho bé bú xong nên vỗ lưng cho bé ợ hơi ra, như vậy sẽ giảm bớt nguy cơ trớ sữa.

Đi khám kịp thời

Nếu dùng các phương pháp trên mà triệu chứng trớ không giảm bớt, rất có thể là trớ bệnh lý, có thể bé bị bệnh về đường ruột, lúc này nên kịp thời đưa bé đi khám để điều trị.

Bé trớ sữa chảy ra từ mũi

Thường bé từ nửa tháng bắt đầu trớ, đó là hiện tượng bình thường. Nếu khi đang bú bé bị sắc thì một phần sữa có thể sẽ chảy ra từ mũi.

Trẻ sơ sinh trớ nhiều nhất vào khoảng tháng thứ 2, sau tháng thứ 3 số lần trớ giảm dần, tới khoảng 6 tháng tuổi cơ bản bé sẽ không nôn trớ nữa. Nếu một lần sữa bú quá nhiều bé nôn một phần ra ngoài, hoặc khi bú hít phải không khí, khi không khí thải ra sẽ đưa cả sữa theo. 

Do vậy sau khi bú mẹ đừng để bé nằm trên mặt phẳng ngay, như vậy rất dễ khiến bé bị trớ, có thể một phần sữa chảy ra từ mũi, nếu không kịp thời xử lý sẽ gây cản trở đường thở, rất nguy hiểm cho bé. Sau khi bé bú xong, mẹ nên bế bé theo tư thế thẳng, đặt bé ngả vào vai, khẽ vô lưng cho bé ợ hết không khí ra ngoài.

Cách phòng tránh nôn trớ ở trẻ sơ sinh

Thật ra trẻ sơ sinh nôn trớ là hiện tượng khá thường thấy, đa phần là bình thường. Cũng nhiều người muốn biết làm sao để tránh bé bị nôn trớ?

Trước tiên, mẹ cần chú ý tư thế đúng khi cho con bú. Nếu để bé nằm bú sẽ tăng nguy cơ trớ, nên tốt nhất mẹ nên bế bé. Cơ thể bé nằm nghiêng trong lòng mẹ, đường ra phía dưới dạ dày sẽ nghiêng ở mức nhất định, sữa bé bú vào do trọng lực sẽ chảy xuống ruột non, dạ dày sẽ trống một phần. Do vậy trong điều kiện cùng một lượng sữa, bế bé cho bú sẽ ít bị trớ hơn là để bé nằm bú.

Sau khi bé bú không để bé nằm thẳng luôn, nếu nằm thì tốt nhất nên nghiêng về bên phải và kê nửa thân trên của bé cao hơn một chút, như vậy sữa trong dạ dày sẽ không dễ chảy ngược ra.

Sau khi cho bé bú, mẹ có thể đặt bé dựa vào vai khẽ vỗ lưng bé trong 5 phút, sau khi bé ợ ra thì khẽ đặt bé xuống. Hoặc để bé ngồi trên đùi, tay đỡ cằm bé, rồi khẽ vỗ lưng. Động tác này có thể giúp bé đẩy không khí trong dạ dày ra ngoài, giảm áp lực lên dạ dày.

Ngoài ra cần nắm chắc lượng và tần suất cho bé bú, nếu quá nhiều hoặc thời gian bú cách nhau quá gần đều có thể khiến bé trớ.

Bé trớ do bị lạnh phải làm thế nào

  1. Chườm nóng bụng: Bé trớ do bị lạnh chủ yếu là do lạnh bụng, có thể lấy khăn mặt bọc một quả trứng luộc còn ấm, để cách một lớp áo chườm lên bụng bé.
  2. Bế dựng thẳng bé lên: Có thể bế bé thẳng lên, khẽ vuốt từ cổ bé xuống dạ dày, có thể giảm bớt triệu chứng trớ sữa.
  3. Cho bé ăn đồ ấm: Ví dụ rau nghiền, cháo kê,có thể giúp bé ấm bụng.
  4. Uống nhiều nước ấm: Nước ấm giúp dịch vị tiết bình thường, uống nhiều nước ấm có thể giảm cảm giác buồn nôn, giảm triệu chứng trớ sữa.
  5. Đưa bé đi khám: Nếu dùng các phương pháp trên mà bé không giảm trớ sữa, hơn nữa còn trớ thường xuyên, trớ ra chất dịch màu vàng, xanh, cà phê, hoặc kèm phát sốt, tiêu chảy thì cần kịp thời đi khám.

Trẻ 1 tháng ọc sữa phải làm sao

Thay đổi tư thế cho bú

Khi cho con bú, mẹ cố gắng đừng để bé nằm bú, vì như vậy sữa dễ trào ngược trở lại gây trớ. Mẹ nên bế bé trong lòng, để đầu cao hơn thân.

Cho bú xong vỗ lưng cho bé ợ hơi

Sau khi cho bé bú xong, nên bế bé thẳng lên, khẽ khu vực xương sống từ dưới lên trên, cố gắng cho bé ợ hơi ra ngoài, như vậy bé sẽ không bị trớ nữa.

Chú ý lượng sữa

Dạ dày bé lúc này còn rất nhỏ, đừng cho bé bú một lần quá nhiều, nếu không dạ dày bé không chứa hết gây trớ ra ngoài. Nên cho bé bú mỗi lần một ít nhưng bú nhiều lần.

Chăm sóc bụng bé

Đôi khi bé trớ vì bụng bị lạnh, hãy cố gắng đừng để bé lạnh bụng, bình thường chăm sóc bụng bé, khi ngủ nhất định phải đắp chăn che bụng bé.

Mẹ cần học cách kìm sữa

Đôi khi sữa mẹ dồi dào, thậm chí tự trào ra, lúc ấy bé bú dễ bị sặc, hoặc trớ sữa. Mẹ nên biến cách ấn kìm sữa, tức ấn nhẹ quanh quầng vú để sữa không chảy quá nhiều.

Đọc toàn bộ bài viết
Tải Ứng Dụng MammyKids Miễn Phí