Chuyên Mục Thời kỳ mang thai

Thiểu ối là gì? Nhưng thông tin cần phải biết khi bị thiếu ối

Ngày 30 Tháng Tám, 2020

Định nghĩa thiểu ối

Nước ối là chất lỏng trong khoang ối của tử cung khi mang thai. Nước ối là thành phần không thể thiếu để duy trì sự sống thai nhi trong suốt thai kỳ. Ở các giai đoạn khác nhau của thai nhi, nguồn nước ối sẽ khác nhau. Ở giai đoạn đầu thai kỳ, nước ối chủ yếu tới từ các thành phần huyết tương của phôi. Sau đó, khi các cơ quan của phôi thai bắt đầu trưởng thành, các thành phần khác như nước tiểu, hệ hô hấp, đường tiêu hóa, dây rốn, bề mặt nhau thai cũng tạo ra nước ối. 

Thiểu ốichỉ nước ốicuối thai kỳ ít hơn 300ml. Quá ít nước ối sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả điều trị cho trẻ sơ sinh (trẻ sơ sinh là chỉ thai nhi và trẻ sơ sinh ở giai đoạn trước sinh, lúc sinh và sau sinh, thường là chỉ tuần 28 đến 7 ngày sau khi sinh). Tỷ lệ nước ối quá ít thường khoảng từ 0.4-4%. Nếu thể tích nước ối dưới 50ml, tỷ lệ tử vong trong chu kỳ sinh cao tới 88%.

Nguyên nhân thiểu nước ối

Các nguyên nhân phổ biến nhất của thiểu ối là vỡ màng ối, các vấn đề về nhau thai và các nguyên nhân gây bệnh khác. Trong giai đoạn cuối của thời kỳ mang thai, đặc biệt là sau ngày dự sinh, thiểu ối là tình trạng phổ biến nhất. Tình trạng thiểu ối xảy ra càng muộn thì thai nhi sẽ càng ít bị ảnh hưởng.

Vỡ màng ối dẫn đến ít nước ối

Chỉ cần trên màng ối xuất hiện một khe nhỏ cũng sẽ khiến một ít nước ối chảy ra. Điều này có thể xảy ra ở bất kỳ giai đoạn nào của thai kỳ. Tuy nhiên, nó thường thấy hơn khi sắp sinh. Nếu bạn thấy đồ lót bị ướt, bạn sẽ phát hiện nước ối bị chảy ra ngoài hoặc khi bác sĩ khám cho bạn cũng có thể sẽ xảy ra.

Vỡ màng ối sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm trùng cho em bé của bạn, vì nó khiến cho vi khuẩn có cơ hội tiếp cận với khoang ối. Đôi khi, đường nứt nhỏ sẽ tự lành, nước ối sẽ không còn rò rỉ ra ngoài, và lượng nước ối sẽ trở lại bình thường. Nếu nước ối chảy ra ngoài thì nước ối bị đâm thủng mà thành, thường là như vậy. 

Vấn đề nhau thai dẫn đến ít nước ối

Nếu có vấn đề với nhau thai, chẳng hạn như nhau bong sớm một phần, nhau thai không thể cung cấp đủ máu và chất dinh dưỡng khiến thai nhi bị gián đoạn lưu thông nước ối.

Một số yếu tố bệnh dẫn đến ít nước ối

Một số bệnh cũng có thể gây ra nước ối ít, như tăng huyết áp mãn tính, tiền sản giật, tiểu đường, mụn nhọt…

Sinh đôi hoặc đa thai gây ra nước ối quá ít

Nếu bạn mang thai song sinh hoặc đa thai, có thể sẽ xảy ra tình trạng nước ối quá ít. Trong trường hợp hội chứng truyền máu đôi cũng có thể xảy ra tình trạng thiểu ối, trong đó có một bé nước ối quá ít, còn bé còn lại sẽ nước ối quá nhiều.

Dị tật thai nhi dẫn đến nước ối ít

Nếu trong tam cá nguyệt đầu hoặc tam cá nguyệt thứ hai bạn kiểm tra thấy nước ối quá ít, có thể do em bé của bạn bị dị tật bẩm sinh. Nếu em bé của bạn không có thận hoặc thận phát triển không bình thường (hội chứng Porter) hoặc tắc nghẽn niệu đạo sẽ không thể sản xuất đủ nước tiểu để duy trì lượng nước ối. Dị tật tim bẩm sinh cũng có thể gây ra vấn đề này.

Triệu chứng thiểu ối

Hầu hết các triệu chứng của nước ối quá ít không có điển hình, nhưng chúng cũng có các đặc điểm sau.

1. Khi em bé di chuyển, bà bầu sẽ cảm thấy đau bụng rõ rệt, chức năng nhau thai bị giảm và hiện tượng thai máy ít đi.

2. Tử cung nhạy cảm, kích thích nhẹ sẽ dễ dẫn đến co bóp tử cung.

3. Khám thai có thể phát hiện ra, chiều cao tử cung của bà bầu, chu vi bụng nhỏ hơn tháng mang thai, hoạt động của thai nhi bị hạn chế nhiều hơn, do đó, có cảm giác tử cung quấn chặt lấy thai nhi.

4. Sau khi chuyển dạ có cơn đau rõ ràng, và hầu hết các cơn co thắt không theo quy luật. Khi thực hiện kiểm tra âm đạo sẽ phát hiện túi ối trước không rõ ràng và màng gần với phần tiếp xúc của thai nhi xuất hiện trước, khi gây vỡ màng ối chỉ lượng nước ối rất ít chảy ra.

Chẩn đoán phát hiện thiểu ối

Nước ối quá ít có thể căn cứ vào các triệu chứng lâm sàng để đánh giá sơ bộ và đưa ra phán đoán, cũng có thể được chẩn đoán bằng các phương tiện phụ trợ.

Siêu âm 

Siêu âm là phương pháp kiểm tra phụ trợ quan trọng nhất để chẩn đoán nước ối quá ít. Siêu âm có thể phát hiện ra sự giảm đáng kể thể tích nước ối. Trong ba tháng thứ ba của thai kỳ, vùng sâu nhất của nước ối (AFV) ≤ cm là  nước ối quá ít, ≤1cm là thiểu ối nghiêm trọng.

Hiện nay, phương pháp chỉ số nước ối (AFI) thường được sử dụng để chẩn đoán nước ối quá ít, chính xác và đáng tin cậy hơn AFV. Khi chỉ số nước ối (AVI) ≤5cm được chẩn đoán là quá ít nước ối, ≤ 8cm là nước ối hơi ít.

Siêu âm cũng có thể phát hiện hạn chế tăng trưởng của thai nhi, các kì dị như thận của thai nhi phát triển không hoàn toàn, niệu quản hoặc tắc nghẽn niệu đạo của thai nhi.

Đo trực tiếp thể tích nước ối

Khi màng bị vỡ, vật chứa được đặt vào âm hộ để lấy nước ối, hoặc nước ối được thu thập bởi máy hút trong khi mổ lấy thai. Tuy nhiên, phương pháp này không thể được chẩn đoán sớm và không tốt cho điều trị.

Theo dõi thai nhi điện tử

Khi nước ối quá ít, chức năng dự trữ nhau thai của thai nhi bị giảm và nó có thể không phản ứng khi thử (NST). Vào thời điểm sinh con, điều chủ yếu uy hiếp thai nhi là tử cung co bóp khiến dây rốn bị căng thẳng, và nhịp tim của thai nhi có thể bị giảm tốc hoặc giảm tốc cuối kỳ. Theo dõi thai nhi có thể phát hiện tình trạng tim thai.

Kiểm tra nhiễm sắc thể thai nhi

Khi xuất hiện nước ối quá ít thì cần loại trừ nhiễm sắc thể bất thường, có thể thực hiện nuôi cấy tế bào nước ối, hoặc nuôi cấy tế bào máu cuống rốn để phân tích Karyotype và phương pháp PCR định lượng huỳnh quang để có thể nhanh chóng chẩn đoán nhiễm sắc thể bất thường của thai nhi.

Cách chữa khi bị thiểu ối?

Điều trị y tế

Khi phát hiện nước ối ít, có thể căn cứ vào thai nhi có bị dị tật hoặc tuần thai nhi lớn hay nhỏ để lựa chọn phương án điều trị. 

Nước ối ít kết hợp với dị tật thai nhi

Nếu đã được chẩn đoán dị tật thai nhi nên chấm dứt mang thai càng sớm càng tốt. Có thể sử dụng hướng dẫn siêu âm để chích Oxaliplatin.

Nước ối quá ít với thai nhi bình thường

Khi phát hiện nước ối quá ít, nhưng thai nhi đang phát triển bình thường, nên tìm kiếm nguyên nhân và loại bỏ nó. Có thể cải thiện chức năng nhau thai và chống nhiễm trùng bằng cách tăng lượng chất lỏng thay thế. Phụ nữ mang thai nên đếm chuyển động của thai nhi để theo dõi.

Bác sĩ nên thực hiện cho điểm sinh lý thai nhi. Thông qua theo dõi động lực siêu âm, tỷ lệ thể tích nước ối và tốc độ lưu lượng máu tối đa tâm thu so với tốc độ dòng máu tâm trương tối thiểu (S /D), và theo dõi điện tử thai nhi, theo dõi chặt chẽ tình trạng thai nhi tử cung. Các phương pháp điều trị cụ thể như sau:

  1. Chấm dứt thai kỳ

Đối với những thai đã đủ tháng và thai nhi có thể sống sót sau khi ra khỏi tử cung, thai nên được chấm dứt ngay lập tức. Nếu xuất hiện chức năng nhau thai có vấn đề, suy thai, hoặc khi màng bị vỡ nước ối quá ít hoặc nhiễm trùng phân su nghiêm trọng, nếu trong khoảng thời gian ngắn không thể kết thúc mang thai thì nên sử dụng mổ để chấm dứt thời kỳ mang thai, giảm tỷ lệ chết bệnh trong chu kỳ thai.

Chức năng của thai nhi vẫn tốt, không có tình trạng thiếu oxy trong tử cung rõ ràng, vỡ ối nhân tạo rõ ràng, có thể sản xuất thử âm đạo. Nếu bạn chọn thử sinh qua âm đạo, bạn nên theo dõi chặt chẽ tiến trình chuyển dạ và liên tục theo dõi sự thay đổi nhịp tim của thai nhi.

2. Điều trị tăng lượng nước ối

Đối với thai kỳ chưa đủ tháng, phổi thai nhi chưa trưởng thành, có thể tăng lượng nước ối để điều trị và kéo dài thai kỳ. Phương pháp thêm dịch ối có thể được sử dụng để giảm tỷ lệ giảm nhịp tim thai, tỷ lệ nhiễm trùng nước ối và tỷ lệ mổ lấy thai. Đồng thời, các cơn co tử cung cũng nên được sử dụng để ngăn ngừa sinh non.

Chăm sóc hàng ngày

Các mẹ bầu có quá ít nước ối đề nghị nên nằm nghiêng trái để cải thiện việc cung cấp máu cho nhau thai. Đồng thời, mẹ bầu có quá ít nước ối chịu áp lực tâm lý rất lớn. Bác sĩ có trách nhiệm giải thích rõ căn bệnh này cho phụ nữ mang thai và gia đình họ, hỗ trợ về mặt tinh thần và giúp họ tích cực tham gia điều trị và tự chăm sóc.

Cần phải thông báo cho các mẹ bầu để duy trì tâm trạng vui vẻ và phối hợp điều trị để giúp ích cho sự phát triển của thai nhi. Các thành viên trong gia đình cũng nên dành sự quan tâm và chăm sóc tâm lý nhiều hơn để giúp loại bỏ những lo lắng về tâm lý của các mẹ bầu.

Cách bổ sung nước ối

Những người có nước ối quá ít, ngoài việc điều trị các bệnh cho mẹ, thai nhi sau khi kiểm tra không bị dị tật, mẹ bầu không bị các biến chứng nghiêm trọng, thì có thể dưới sự chỉ dẫn của bác sĩ, tăng lượng ối thông qua đường ăn uống. Phụ nữ mang thai đủ tháng mà không chuyển dạ và thiếu nước ối có thể uống 2000 ml trong vòng 2 giờ. Nếu vẫn chưa đạt đến mức yêu cầu thì có thể lặp lại các cách trên.

Phương pháp uống nước nhanh này an toàn, hiệu quả, đơn giản và dễ dàng. Bởi vì nước uống có thể thúc đẩy lưu thông máu ở phụ nữ mang thai, sự lưu thông của nhau thai tử cung cũng được gián tiếp tăng lên, và mục đích của việc tăng lượng nước ối đã đạt được.

Chọc dò cũng có thể được sử dụng để trực tiếp tăng thể tích nước ối. Tuy nhiên, nếu lo sợ thai nhi bị nhiễm trùng, hoặc thai nhi ở trong tình trạng không tốt lắm, không còn phù hợp để ở trong bụng mẹ thì cần được sinh ra ngay lập tức và được chăm sóc đúng cách.

Vì nước ối ít bị thiếu oxy, bạn có thể hít thở oxy một cách hợp lý ở nhà, đến bệnh viện kiểm tra thường xuyên để theo dõi tim thai và đếm số lần cử động của thai nhi mỗi ngày. Làm tốt công việc giám sát ở nhà và luôn chú ý đến tình hình của thai nhi.

Thiểu ối ảnh hưởng như thế nào tới thai nhi?

Tác động đến thai nhi

– Quá ít nước ối sẽ dẫn đến sự gia tăng đáng kể tỷ lệ tử vong ở trẻ em chu kỳ sinh.

Khi nước ối quá ít, tỷ lệ tử vong trong chu kỳ sinh cao gấp 13 lần, khi nước ối quá ít, tỷ lệ tử vong khi mới sinh tăng 47 lần. Nguyên nhân chính gây tử vong là do thiếu oxy và dị tật thai nhi.

– Nước ối quá ít có thể gây dị tật thai nhi.

Nếu nước ối quá ít xảy ra quá sớm, sự kết dính giữa màng và cơ thể sẽ gây ra dị tật thai nhi, thậm chí là thiếu chi; Nếu xảy ra vào giữa và cuối thai kỳ, da của thai nhi bị khô, giống như giấy da, áp lực ngoài tử cung ảnh hưởng trực tiếp đến thai nhi, gây biến dạng cơ xương của thai nhi, như trẹo cổ, lưng cong, bàn tay và bàn chân biến dạng. Bẩm sinh không có thận mà dẫn đến nước ối ít có thể gây ra hội chứng Potter (phổi phát triển không toàn vẹn, mũi phẳng, vị trí tai thấp, bàn tay và chân cung hình xẻng), hầu hết trẻ em tử vong sau khi sinh.

– Phổi thai nhi phát triển không toàn vẹn

Nguyên nhân có thể là: Khiếm khuyết trong sự phát triển của phổi, không thể bài tiết chất lỏng để duy trì lượng nước ối, do nước ối ít, tử cung đè lên ngực của thai nhi, ảnh hưởng đến sự phát triển của vách phổi và giãn nở phổi, thiếu dịch thể hít vào lá phổi. Nếu mang thai bình thường, việc hít nước ối thích hợp rất quan trọng cho việc mở rộng và phát triển của phổi thai nhi.

Các mẹ bầu lưu ý rằng nước ối ít không ảnh hưởng trực tiếp đến việc sinh con. Chỉ khi xuất hiện nước ối ít và có tình hình  thai nhi chậm phát triển mới cần phải sinh mổ sớm. Trước tiên, các bà mẹ có ít nước ối nên lắng nghe lời khuyên của bác sĩ để xem họ có cần sinh sớm hay không. Nếu không, chỉ cần thực hiện theo dõi tim thai và thực hiện một số điều trị cơ bản để đón chờ thời gian dự sinh.

Tác động đến thai phụ

Quá ít nước ối có thể dẫn đến việc gia tăng tỷ lệ phẫu thuật và tỷ lệ phá thai. Trong quá trình sinh nở, nước ối quá ít thường xuất hiện co thắt tử cung nguyên phát thiếu lực hoặc co thắt không đều, tử cung giãn chậm, chèn ép dây rốn, suy thai…, dễ bị kéo dài lần sinh mổ hoặc dẫn đến tăng tỷ lệ mổ lấy thai.

Ngay cả khi sinh thường, việc sinh con tương đối khó khăn và dễ bị chấn thương khi sinh. Ngạt ở trẻ sơ sinh và các bệnh sơ sinh khác có xu hướng xảy ra sau khi thai nhi ra đời, và tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh tăng đáng kể.

Nước ối ít có đẻ thường được không?

Nước ối ít hơn không ảnh hưởng trực tiếp đến việc sinh con. Chỉ khi có ít nước ối và chậm phát triển của thai nhi, cần phải sinh mổ sớm. Đối với phụ nữ mang thai có lượng nước ối thấp, trước hết, bạn nên làm theo lời khuyên của bác sĩ để xem bạn có cần sinh trước hay không. Nếu không, bạn chỉ cần thực hiện tốt việc theo dõi tim thai cho đến ngày sinh dự kiến.

Hiện tại có một câu nói rằng nếu có ít nước ối, bạn nên chọn sinh mổ. Trong thực tế, tuyên bố này là một chiều. Lượng nước ối ít hơn chỉ bị giới hạn bởi nước ối. Khi cơn co yếu, mức độ chịu đựng của thai nhi thấp, và có thể bị ngạt thở, do đó cần phải theo dõi tim thai. Nếu tình trạng của thai phụ rất tốt, bác sĩ có thể giúp sản xuất thử nghiệm trước, và sản xuất thử nghiệm sẽ không được chuyển sang sinh mổ.

Nếu có quá ít nước ối kết hợp với chậm phát triển của thai nhi, thì phải xem xét sản xuất sớm, vì điều này đã có nghĩa là có một số mức độ suy thai và việc tiếp tục mang thai không đảm bảo an toàn.

Đối với phụ nữ mang thai, điều quan trọng nhất là theo dõi phân tích của bác sĩ, đưa ra lựa chọn theo phân tích của bác sĩ và tình huống cụ thể của bạn. Đừng trở nên bối rối nếu Oligohydramnios quá nhỏ, và ngay lập tức nên sinh mổ là lựa chọn duy nhất, chúng ta nên làm theo lời khuyên của bác sĩ.

Làm thế nào để tránh thiểu ối?

Để ngăn ngừa nước ối quá ít, trước tiên, phụ nữ mang thai nên chú ý đến việc khám thai và định kỳ kiểm tra sức khỏe thường xuyên cứ mỗi 3 tháng.

Đặc biệt là từ tuần thứ 37 của thai kỳ, nên tiến hành kiểm tra hàng tuần để phát hiện hiện tượng nước ối quá ít, có thể lập kế hoạch sinh nở, có lợi cho việc tránh nước ối quá ít dẫn đến việc ảnh hưởng nghiêm trọng với mẹ. Nếu bạn thấy rằng nước ối quá ít bạn có thể nhập viện sớm.

Trong thời gian chuyển dạ, bạn có thể dùng liệu pháp oxy hai lần một ngày trong 3 phút và lắng nghe tiếng tim thai, chú ý đến sự thay đổi nhịp tim của thai nhi. Ngoài việc chú ý đến việc kiểm tra, chúng ta cũng phải chú ý đến việc kiểm tra hàng ngày.

1. Mẹ bầu nên học cách tự theo dõi, chú ý đến sự thay đổi chuyển động của thai nhi. Mỗi lần kiểm tra vào thời kỳ cuối mang thai đều phải theo dõi tim thai, điều này có lợi cho việc nắm bắt tình trạng thai nhi trong tử cung.

2. Phụ nữ mang thai có quá nhiều nước ối nên chú ý, các loại thuốc có thể ảnh hưởng đến lượng nước ối hiện chủ yếu là Indomethacin, nó có thể làm giảm lượng nước ối để đạt được điều trị nước ối quá nhiều, nhưng cần chú ý phát hiện lượng nước ối, dừng thuốc kịp thời, ngăn ngừa dẫn đến việc nước ối quá ít. Nói chung, thuốc này không phù hợp để sử dụng sau thai tuần 34 tuổi.

3. Nghỉ ngơi hàng ngày nằm nhiều ở vị trí bên trái, đồng thời tăng lượng nước uống để cải thiện lưu thông máu, tăng lượng nước ối. Thai nhi không bị dị tật, mẹ bầu không có biến chứng nghiêm trọng, có thể làm tăng lượng nước ối bằng cách uống nước nhanh theo hướng dẫn của bác sĩ. Phụ nữ mang thai không chuyển dạ dù đủ tháng và thiếu nước ối có thể uống 2000 ml trong vòng 2 giờ. Nếu vẫn không đạt yêu cầu, có thể sử dụng lặp lại phương pháp này.

Điều trị bằng thực phẩm khi bị thiểu ối

Các mẹ bầu bị nước ối quá ít trong khi mang thai nên chú ý đến chế độ ăn uống của họ. Họ có thể tăng lưu thông máu để bổ sung lượng nước ối bằng cách uống nhiều nước hơn, nên ăn nhiều rau xanh, trái cây, ăn ít các thực phẩm lợi tiểu, đồng thời phải chú ý nghỉ ngơi trên giường.

Thông qua việc uống sữa đậu nành và uống canh hoặc uống các loại trà kích thích ăn uống để bổ sung nước ối cũng là một điều tốt, đồng thời với việc bổ sung nước ối còn có thể tăng cường các thành phần dinh dưỡng cần thiết cho việc phát triển cho thai nhi, nhưng nhớ đừng quá mức.

Thiếu ối nên ăn gì

Súp sườn đậu nành

Nguyên liệu: 100g đậu nành, 250g sườn heo.

Cách làm: Ngâm đậu nành cho mềm, rửa sạch sườn heo và cắt thành những miếng nhỏ. Cho khoảng 8 bát nước vào nồi, nấu sôi, cho nguyên liệu vào, đun nhỏ lửa trong 40 phút, nêm muối vào là dùng được.

Hiệu quả: Món súp này rất giàu Protein, Canxi và Vitamin chất lượng cao. Khoáng chất có lợi cho sự phát triển của não và tủy xương của thai nhi.

Canh sườn củ sen

Nguyên liệu: sườn heo, củ sen mỗi loại 500g, gừng, muối, rượu

Cách làm:

1. Củ sen trước tiên cắt cho bằng, lấy củ, cắt nhỏ, sau đó cho muối và đợi một lát.

2. Rửa sạch xương rồi cho vào nồi nước lạnh đun sôi, sử dụng muỗng để hớt bọt, thêm một miếng gừng, sau đó nấu sôi cùng với nhau cho đến khi chín.

3. Nêm nếm theo khẩu vị của riêng mình, canh sẽ rất thơm mùi củ sen.

Công dụng: Sườn lợn cung cấp Protein và chất béo chất lượng cao cần thiết cho các hoạt động sinh lý của con người, đặc biệt giàu canxi để bảo vệ xương, nó có tác dụng nuôi dưỡng âm bổ sung nước, bổ sung máu, phù hợp cho phụ nữ mang thai khí huyết không đủ.

Trà gừng trần bì

Nguyên liệu: 10g gừng, 10g trần bì, đường nâu.

Cách làm: Rửa sạch vỏ cam tươi, cạo lớp màng trắng bên trong bằng dao và cắt sợi để sử dụng sau.

Rửa sạch gừng, cắt sợi và Cho hai bát gừng vào đun sôi, vặn lửa lớn chuyển sang lửa nhỏ, nấu khoảng 5 phút, sau đó thêm trần bì vào khoảng 20 giây rồi tắt lửa. Uống như uống trà. Bạn cũng có thể thêm một lượng nhỏ đường nâu khi uống.

Công dụng: lợi gan, giải ưu, giảm đau, có thể cải thiện đau bụng do trầm cảm thai kỳ, tâm trạng kém.

Đọc toàn bộ bài viết

Cẩm Ngân

Tôi tốt nghiệp học viện y dược học cổ truyền Việt Nam! Tôi rất yêu thích về lãnh vực này vì vậy tôi luôn tìm tòi học hỏi những kiến thức trong y dược. Ngoài ra, Tôi còn đam mê chia sẽ kiến thức mình đã có được cho mọi người. Mong là sẽ hưu ít cho những bạn đọc và người cùng đam mê với tôi


Tải Ứng Dụng MammyKids Miễn Phí